VROUW MET VERHAAL /
MARGERY KEMPE, DE VROUWELIJKE PELGRIM MET 14 KINDEREN
✏ SHANNAH JONGSTRA - ILLUSTRATIE RUTGER VAN PARYS - MEI 2026 - LEESTIJD 2 MINUTEN
Margery Kempe (1373 - 1438) werd geboren in Groot-Brittannië. Ze was een Engelse mystica - iemand die een hogere connectie ervaart met het Goddelijke - en schreef 's werelds eerste Engelstalige autobiografie: The Book of Margery Kempe. Het is ook een van de enige Engelstalige boeken uit de middeleeuwen geschreven door een vrouw.
POSTNATALE PSYCHOSE
Margery Brunham trouwde in 1393 met John Kempe, met wie ze 14 kinderen kreeg. Na de geboorte van haar eerste kind kreeg ze een postnatale psychose. Ze vervloekte zichzelf, haar man en haar familie en verwondde zichzelf ook. Toen ze uiteindelijk een visioen kreeg waarin Jezus haar toesprak, heelde ze.
Maar ze weigerde te leven zoals van een getrouwde vrouw en moeder in die tijd verwacht werd - thuis, al zorgend voor haar gezin - en startte achtereenvolgens twee bedrijven op. Als bierbrouwer en als molenaar. Toen deze beide initatieven op niks uitliepen, besloot ze haar leven te wijden aan God. Ze vroeg haar man om voortaan samen in kuisheid te leven. Die aanvaardde dat eerst niet, waardoor Margery jarenlang in haar huwelijk verkracht werd. Uiteindelijk ging hij akkoord, op voorwaarde dat zij zijn schulden zou afbetalen.
HET GESCHENK VAN TRANEN
Margery ondernam in haar eentje verschillende pelgrimstochten, wat voor een vrouw in die periode uitzonderlijk was. Ze bezocht onder meer Santiago de Compostella, Rome en Jeruzalem. Tijdens haar bezoek aan de Calvarieberg in Jeruzalem, de plaats waar Jezus gekruisigd werd, stortte ze luid huilend en met gestrekte armen op de grond. Ze ontving de zogenaamde ‘gift of tears’ (het geschenk van tranen). Ze huilde de komende jaren zo luid en zo veel dat ze hierom bekend raakte. Ze huilde om alle manieren waarop ze Jezus ooit in de steek gelaten had. Door dat huilen raakte ze in een transcendentie, een toestand van spirituele verlichting.
Kempe werd bekend als mystica van de ‘affectieve vroomheid’. Dat is een manier van bidden waarbij je je het leven en lijden van Jezus zo levendig voorstelt, dat het boven de verbeelding uitstijgt. Veertig jaar lang had Margery een mystieke omgang met Christus en zijn omgeving, waarbij ze zich ontmoetingen en relaties levendig inbeeldde. Zo ontmoette ze naar eigen zeggen Anna, op het moment dat zij zwanger was van Maria. Margery was bij de bevalling, en assisteerde Anna ook achteraf. Het was ook Margery die daarna de pasgeboren baby Maria in doeken wikkelde en van schone luiers voorzag. Vandaag wordt ze door sommigen gediagnosticeerd met postnatale psychoses, schizofrenie en een manische depressie.
SEKSUEEL GEWELD EN VERBALE AGRESSIE
Kempe was analfabeet en liet haar biografie opschrijven door twee klerken. Ze noemde zichzelf ‘this creature’ (in de betekenis van ‘schepsel van God’) en vertelde over haar leven, haar ontmoetingen met God en haar pelgrimstochten. In dat verband beschreef ze ook de gevaren van het alleen reizen als vrouw. Zo kreeg ze te maken met seksueel geweld en verbale agressie, werd ze openlijk vernederd en meermaals in de steek gelaten door haar mannelijke reisgezellen. Een waarheid die er zeshonderd jaar later jammer genoeg nog niet zo gek veel anders uitziet.
