LENTE-OFFENSIEF /
Een ander beleid is mogelijk: tijd voor onze alternatieven!
TEKST Bram Van Vaerenbergh, Maarten Gerard, Renaat Hanssens & François Sana / 11 FEBRUARI 2026 / LEESTIJD 3 MINUTEN
1. Einde aan onnodige subsidies voor bedrijven
De subsidies voor de eerste aanwerving (plusplannen) hebben volgens evaluaties van de Nationale Bank en het Rekenhof geen aantoonbare meerwaarde voor jobcreatie, productiviteit of doorgroei van ondernemingen. De maatregel kost 630 miljoen euro en kan worden afgeschaft.
Ook een deel van de innovatiesteun levert geen meerwaarde op. Met een kleiner budget kunnen volgens het Planbureau dezelfde resultaten worden bereikt, goed voor 596 miljoen euro tegen 2029.
De gedeeltelijke terugbetaling van dieselaccijnzen voor vrachtvervoerders komt grotendeels terecht bij buitenlandse bedrijven en versterkt de Belgische competitiviteit niet. Afschaffing levert 619 miljoen euro op.
De geplande verlaging van het loonplafond voor sociale bijdragen creëert geen jobs, maar ondergraaft wel de sociale zekerheid. Het schrappen van deze en andere kortingen levert 750 miljoen euro op.
2. Einde aan fiscale koterij
Arbeidsinkomens worden hoog en progressief belast, terwijl kapitaalinkomsten – uit aandelen, huurinkomsten, … – lager of zelfs niet belast worden. Door alle inkomsten te globaliseren en als één geheel te belasten, kan tot 12 miljard euro worden gevonden. Zo maken we werken opnieuw lonend.
Tegenwoordig wordt een groeiend deel van de werknemers uitbetaald in aandelenopties. En dat hoeft niet uitsluitend van hun eigen bedrijf te zijn. Dit voordeel als loon belasten – inclusief sociale bijdragen – kan meer dan 1 miljard euro opleveren.
Door eigen aandelen in te kopen maken bedrijven aanspraak op fiscale voordelen. Door die praktijk een halt toe te roepen, verdient de schatkist tot mogelijk 1 miljard euro.
Managementvennootschappen kennen een veel lagere belastingdruk dan werknemers. Dat stimuleert schijnzelfstandigheid: het aantal managementvennootschappen verdubbelde in vijf jaar tijd. Door de regels aan te scherpen, kan 803,8 miljoen euro worden gevonden.
3. Correct statuut met correcte bijdragen voor iedereen
Vandaag bestaan er tal van uitzonderingsstatuten met lagere bijdragen: studentenarbeid, zelfstandigen en flexi-jobs. Dat ondergraaft de sociale zekerheid en zorgt voor oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt. Een afschaffing van het RSZ-voordeeltarief voor studentenarbeid doet 1,1 miljard euro extra naar de schatkist vloeien. Idem voor flexi-jobbers. Als die de normale socialezekerheidsbijdragen en belastingen betalen levert dat 843 miljoen op. En het blijft moeilijk te verantwoorden dat zelfstandigen minder sociale bijdragen betalen dan werknemers voor minimale sociale rechten. Het algemeen beheer van de sociale zekerheid voor zelfstandigen wordt slechts voor 54% gefinancierd via sociale bijdragen door zelfstandigen. Bij het stelsel voor werknemers is dat 65%. Het optrekken van de bijdragen voor zelfstandigen zou 1,3 miljard euro opbrengen.
4. Betere inning en gebruik van bestaande belastingen
In 2023 liep ons land 12,3% van het totale bedrag aan verschuldigde btw mis door het niet correct of volledig betalen van deze belasting. Door de btw-kloof – het verschil tussen hetgeen had moeten worden ontvangen en hetgeen werkelijk is ontvangen – te brengen tot het Europe gemiddelde van 9,5%, kan de overheid 1,42 miljard euro bijschrijven in de boeken.
Een kordatere aanpak van fiscale fraude moet minstens 750 miljoen euro kunnen opbrengen.
De overheid doet steeds meer een beroep op externe consultancy. Door consultancy te beperken, kan zeker 200 miljoen euro bespaard worden.
5. Eerlijke belastingen
Een digitaks op e-commerce en dataverkeer kan minstens 310 miljoen euro opbrengen.
Een vermogensbelasting op het nettovermogen – na aftrek van schulden – minstens 5 miljard.
Ook de progressiviteit van ons belastingstelsel moet worden hersteld. Vandaag draagt de rijkste 1% gemiddeld 23% bij, tegenover 43% voor de gemiddelde burger. Dat is niet rechtvaardig.
////////////////////
Lees het artikel 'Het moet anders: tijd voor een Lente-offensief'
Lees het artikel 'Regering neemt index op de schop'
Lees het artikel 'Sociale afbouw, groter armoederisico en discriminatie: pensioenhervorming is fundamenteel fout'
