UITGELICHT /
FOTOGRAAF WENDELIEN DAAN, OVER HAAR BOEK ALMOST HUMAN
✏ ELKE VANDIJCK - FOTO WENDELIEN DAAN - MEI 2026 - LEESTIJD 3 MINUTEN
We kijken elke dag naar lichamen. In de spiegel. Op straat. Op onze telefoon.
En toch … kijken we zelden écht. Want wat zien we eigenlijk? Iets wat niet meer zo strak is als vroeger? Iets dat veranderd is? Of iets dat geleefd heeft? Modefotograaf Wendelien Daan werkt al meer dan dertig jaar voornamelijk met fotomodellen. Ze zoekt niet naar perfectie, maar naar wat iemand eigen maakt. In haar boek Almost Human bundelt ze werk uit haar hele carrière. Geen perfecte plaatjes, wel beelden die een verhaal vertellen.
Je begon je carrière als fotograaf in de modewereld. Wat heeft die wereld jou geleerd over hoe we naar schoonheid kijken?
Wendelien: ‘In de modewereld is schoonheid vaak nog steeds heel voorspelbaar: jong, slank, wit en tot in de puntjes verzorgd. Maar dat ‘perfecte’ plaatje heeft mij nooit echt geïnteresseerd. Ik was altijd meer gefascineerd door mensen die niet in dat standaardbeeld pasten. Die iets bijzonders hadden, iets dat je blik vasthoudt.’
Wat sprak jou dan wel aan?
‘Ik ben altijd op zoek geweest naar iets dat afwijkt van wat we gewoon zijn om mooi te vinden. Een gezicht met karakter. Een lichaam met een eigen vorm. Perfect is in mijn ogen saai. Het lijkt al snel op iets wat je al eens hebt gezien.’
In je foto’s zien we modellen vaak niet op een gewone manier. Waarom kies je daarvoor?
‘Ik zoom graag in op een rug, een arm, een huidplooi of een lijn. Ik manoeuvreer het model in een bepaalde houding, als een beeldhouwer op zoek naar vorm en richting. Soms zie je eerst gewoon een vorm en pas later merk je dat het een lichaam is. Door zo te kijken, verandert ook je blik. Je kijkt anders naar een lichaam wanneer het niet meteen als ‘lichaam’ wordt getoond.’
Je zegt ook dat schoonheid voor jou mét imperfecties mag zijn. Wat bedoel je daarmee?
‘Onvolmaaktheid is menselijk. Het maakt ons tot wie we zijn: allemaal verschillend met onze eigen unieke eigenschappen. Als alles glad en recht is, is dat voor mij - als fotograaf - minder interessant. Net structuur, vorm en verschil maken iemand uniek.’
‘Zelfacceptatie lijkt me lastig als jonge vrouw in deze tijd, met al die 'perfecte' schoonheid op socials.’
Dat is iets heel anders dan wat we vandaag vaak in de media zien. Hoe kijk jij naar die beeldcultuur?
‘Beelden van mensen worden vandaag voortdurend bewerkt en gefilterd. Daardoor lijkt dat kunstmatige beeld normaal te worden. Vrouwen gaan hun eigen uiterlijk daaraan meten en beginnen kleine ‘gebreken’ te zien als iets wat opgelost moet worden.’
Je droeg Almost Human op aan je dochter Gala. Waarom?
‘Omdat ik ook van dichtbij zie wat dat met jonge vrouwen kan doen. Mijn dochter heeft ook periodes van onzekerheid over haar uiterlijk en lichaam gekend, mede gevoed door sociale media. Zelfacceptatie lijkt me lastig als jonge vrouw in deze tijd, met al die ‘perfecte’ schoonheid op socials.’
In je werk krijgen ook oudere modellen een plaats. Waarom vind je dat belangrijk?
‘Omdat elke leeftijd zijn eigen schoonheid heeft. Ik vind het jammer dat we die zo weinig zien. Ouderdom is prachtig. Het is inspirerend en draagt een verhaal met zich mee. Door het te tonen, doorbreek je ook het idee dat schoonheid alleen jong is.’
Wat zie jij in een ouder persoon dat vaak over het hoofd wordt gezien?
‘Een leven dat zichtbaar is geworden. Verandering, ervaring, tijd. Dat vind ik net interessant. Oudere lichamen tonen iets wat je niet kan maken of faken.’
Wat wil je vrouwen meegeven over ouder worden?
‘Ik ben zelf ook een vrouw van zestig. Ik voel me niet oud en doe er alles aan om zonder bijzondere ingrepen, zoals botox en pillen, gezond te blijven en me fit te voelen. Het belangrijkste is, denk ik, om je leeftijdsloos te voelen, nieuwsgierig te blijven en open te staan voor alles wat het leven ons biedt.’
Wat bedoel je met ‘leeftijdsloos’?
‘Dat je jezelf niet vastpint op een cijfer. Dat je blijft kijken, blijft leven, blijft bewegen. Niet denken: dit mag niet meer, dat hoort niet meer. Maar blijven openstaan voor wat het leven nog te bieden heeft.’
Je boek is geen klassiek overzicht van je werk. Hoe heb je Almost Human opgebouwd?
‘Het boek bevat dertig jaar modefotografie, maar de beelden staan niet in chronologische volgorde. Ze vormen samen wel mijn verhaal. Ik ben opnieuw door mijn archief gegaan en heb beelden gekozen die nog altijd tot de verbeelding spreken. Modefoto’s, maar ook straatbeelden en reisfoto’s. In het boek staan heel menselijke beelden naast beelden die op het eerste gezicht ook menselijk lijken, maar eigenlijk iets heel anders tonen. Zoals een muur die op benen in netkousen lijkt of een bloem die doet denken aan oude huid. Die heb ik op mijn prikbord gehangen en daarmee ben ik gaan schuiven tot er vervreemdende en soms grappige combinaties ontstonden.’
Wat hoop je dat kijkers ervaren wanneer ze door het boek bladeren?
‘Dat ze de tijd nemen om te kijken. En blijven kijken. Het is aan hen om te interpreteren. Ik hoop dat mensen steeds iets nieuws ontdekken.’
Almost Human is te koop via de site van Wendelien en via verschillende boekhandels online. Bestel je exemplaar
via onderstaande link.
