VLAAMS ACV-CONGRES 2026 /
“Te hoge werkdruk blijft een hardnekkig knelpunt”
TEKST Amélie Janssens / FOTO Dann / 15 oktober 2025 / leestijd 3 minuten
Sinds 2004 brengt de Stichting Innovatie & Arbeids met de Werkbaarheidsmonitor de werkbaarheid van de jobs in Vlaanderen in kaart. Miet Lamberts stuurt het onderzoeksteam aan. “Hoewel er op sommige vlakken verbetering is, blijven structurele knelpunten hardnekkig aanwezig.”
Miet Lamberts
Stichting Innovatie & Arbeid
Miet Lamberts: “Begin jaren 2000 gaven de sociale partners een beleidsdefinitie aan het begrip werkbaar werk: jobs waarvan je niet overspannen of ziek wordt, die boeiend en motiverend zijn, kansen bieden op bijblijven/bijleren en voldoende ruimte laten voor gezin en privéleven. Sindsdien volgt de Werkbaarheidsmonitor de evolutie van werkbaar werk in Vlaanderen aan de hand van vier indicatoren of werkbaarheidsknelpunten: werkstress, motivatie, leermogelijkheden en de combinatie werk-privé. Ook brengt de monitor een aantal jobkenmerken in kaart die een impact kunnen hebben op werkbaar werk. Het gaat om werkdruk, autonomie, emotionele en fysieke belasting, routinewerk en de steun van de leidinggevende. Ten slotte kijkt de monitor ook naar de samenhang tussen werkbaar werk en ziekteverzuim, verloopintentie en of mensen het haalbaar vinden om hun job uit te oefenen tot de pensioenleeftijd.”
Werkdruk als rode draad
“Uit de metingen blijkt dat op Vlaams niveau werkdruk de vaakst gemelde risicofactor blijft. In 2023 gaf één op drie werknemers aan een hoge werkdruk te ervaren. En hoewel dit een verbetering is ten opzichte van 2019, ligt het niveau nog steeds hoger dan bij de eerste meting in 2004. Hoge werkdruk heeft ook de grootste impact op werkstress, het vaakst voorkomende werkbaarheidsknelpunt.”`
Zorg en onderwijs: emotionele belasting als extra factor
Dat de personeelsleden van het UZ Gent actie hebben ondernomen om die hoge werkdruk aan te kaarten (zie getuigenis Marc Flamand op blz. 18-19, red.), hoeft volgens Miet Lamberts niet te verbazen. “In sectoren zoals zorg en onderwijs speelt emotionele belasting een belangrijke rol. In de zorgsector rapporteerde 44% emotioneel belastend werk en gaf 38% van de werknemers een hoge werkdruk aan. Emotionele belasting is een belangrijke oorzaak van de werkstressklachten. Het blijft een knelpunt dat niet altijd expliciet aan bod komt, maar dat we zeker niet mogen negeren.”
-//-
“In tijden van arbeidsmarktkrapte is het geen luxe, maar een noodzaak om in te zetten op
werkbaar werk.”
MIET LAMBERTS
_
Positieve signalen, maar ook stagnatie
“Op Vlaams niveau zijn twee van de vier werkbaarheidsindicatoren – leermogelijkheden en motivatie – verbeterd t.o.v. de vorige werkbaarheidsmeting in 2019. Voor de twee andere werkbaarheidsindicatoren – werk-privébalans en werkstress – is er sprake van een status quo. Combineren we de resultaten van de vier werkbaarheidsindicatoren, dan heeft 51,8% van de werknemers in Vlaanderen een job zonder werkbaarheidsknelpunten. Dat is beter dan in 2019, maar vooral de werkstresscijfers blijven op een hoog niveau. Werknemers die op meerdere vlakken moeilijkheden ervaren, rapporteren vaker ziekteverzuim, een intentie om van werkgever te veranderen en twijfels over de haalbaarheid om hun job te blijven uitoefenen tot aan hun pensioen.”
Wat kan beter?
Volgens Lamberts blijft het cruciaal om werkbaar werk structureel te verankeren in arbeidsorganisatie en beleid. “In tijden van arbeidsmarktkrapte is het geen luxe, maar een noodzaak om in te zetten op werkbaar werk. Met gerichte inspanningen en een sectorgerichte aanpak kan het verschil gemaakt worden.”
