DOSSIER LOOPBAANMARS /
Actie loont: overwinningen op Arizona
TEKST Maarten Gerard / 10 september 2025 / leestijd 3 minuten
De Arizona-regering trad aan met een loodzwaar (a)sociaal programma. Vanuit het ACV zijn we hier reeds tijdens de onderhandelingen zwaar tegenin gegaan met herhaalde acties en manifestaties, maar ook via het verspreiden van informatie, cijfers, beïnvloeden van politici enz. Hoewel de regering niet plots het omgekeerde is gaan doen van wat ze had vooropgesteld, heeft deze aanpak al wel enkele -bescheiden- successen opgeleverd. We lijsten ze hieronder op.
Dit moet helpen benadrukken dat een akkoord geen enkele bepaalde kracht heeft tot het effectief in regelgeving is omgezet. Tussenin zitten veel stappen die nog ruimte geven tot bijsturing. Het komt er op aan deze zo goed mogelijk te benutten.
Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de vele hervormingen vooropgesteld in het Zomerakkoord van juli 2025. Op dit moment zijn de beslissingen nog niet definitief genomen. De voorstellen moeten naar advisering en daarna opnieuw voorgelegd worden aan de regering. Vervolgens gaan ze naar het parlement. Dit betekent dat er nog aanpassingen mogelijk zijn: er kunnen bijkomende verstrengingen of versoepelingen volgen, afhankelijk van de druk die door de werknemersbeweging en andere betrokkenen wordt uitgeoefend.
Hieronder via je een overzicht van de voornaamste versoepelingen die, mede dankzij acties, bijhorende persberichten en studies werden gerealiseerd. Alleen de maatregelen rond werkloosheid en indexering zijn formeel gestemd en kunnen enkel nog gewijzigd worden via juridische weg of via nieuwe, andere regelgeving. Alle andere bepalingen zitten nog in het advies- en beslissingstraject. En toch zijn intussen daar ook al een reeks toegevingen gedaan.
Resultaten met betrekking tot het regeerakkoord
- De regeling van twee ziektedagen zonder doktersattest blijft behouden. Dit is een verbetering ten opzichte van het eerdere voorstel, waarin drie ziektedagen zonder attest mogelijk waren.
- Het principe van automatische indexering van lonen en uitkeringen is ongewijzigd gebleven.
- Nachttarief tot 24 uur wordt mogelijk gemaakt, maar voorlopig enkel binnen de sectoren handel en e-commerce.
- Er wordt een belasting op meerwaarden ingevoerd.
- Een aantal voorgestelde maatregelen die een impact zouden hebben op de werking van vakbonden (zoals de invoering van rechtspersoonlijkheid) verdwijnen.
- Er zijn concrete aanpassingen doorgevoerd in de pensioenregeling: zo worden alle zorgverloven meegenomen en wordt de correctiecoëfficiënt voor het onderwijs en voor actieve diensten aangepast.
Overwinningen op vlak van werkloosheid
- Tijdelijke werkloosheid wordt gelijkgesteld aan gewerkte dagen voor de toegang tot werkloosheidsrechten.
- Het specifieke kunstenaarsstatuut blijft behouden binnen het werkloosheidsstelsel.
- De inkomensgarantie-uitkering kan zonder tijdsbeperking behouden blijven bij een tewerkstelling van 50%.
- De werkloosheidsuitkering blijft behouden na twee jaar voor wie een opleiding volgt in knelpuntberoepen, en nadien voor opleidingen in de zorgsector.
- Een vereenvoudigde berekening van het beroepsverleden wordt ingevoerd, waarbij meer gelijkstellingen mogelijk zijn.
Overwinningen op vlak van indexering
- Het principe van indexering blijft behouden voor de hoogste pensioenen in plaats van volledig geschrapt, maar wordt voortaan beperkt tot die van het minimumpensioen en maximaal vijf keer toegepast.
- De uitgestelde indexering van uitkeringen en lonen voor ambtenaren heeft geen impact op collectieve arbeidsovereenkomsten in de privésectoren evenmin als op de openbare zorgsector.
Overwinningen op vlak van pensioenen
- Tijdelijke werkloosheid telt voortaan mee in de berekening van effectieve tewerkstelling voor de malus.
- Landingsbanen worden gelijkgesteld aan een gewoon en niet beperkt fictief loon voor de pensioenberekening, mee via het sociaal akkoord.
- Periodes van ziekte worden voortaan volledig meegeteld voor het recht op het minimumpensioen.
- Er komt een correctiefactor voor ziekte bij de toepassing van de malusregeling.
Overwinningen op vlak van arbeidsmarkt
- De beperking van de opzegtermijn geldt niet voor lopende contracten.
- De definitie van distributie wordt voorlopig ingeperkt tot vijf paritaire comités.
- Landingsbanen worden minder zwaar gemaakt dan voorzien voor vrouwen vanaf 60 jaar via het sociaal akkoord.