ZWART OP WET /
Akkoord landingsbanen: cruciaal om werk te kunnen volhouden
TEKST Patrick Van Looveren / Foto Vera Larina / 19 NOVEMBER 2025 / LEESTIJD 4 MINUTEN
Goed nieuws: de sociale partners binnen de Nationale Arbeidsraad (NAR) hebben nieuwe cao’s ondertekend over het behoud van de landingsbanen in de privésector. Dankzij dit akkoord kunnen werknemers aan het einde van hun loopbaan wat gas terugnemen. Bovendien werd de ACV-eis om rekening te houden met de eigenheid van loopbanen van vrouwen, mensen die in ploegen werken en mantelzorgers ingewilligd.
Vandaag maken zo’n 30.000 werknemers tussen 55 en 60 jaar gebruik van een landingsbaan. Voor velen onder hen is dat geen luxe, maar een noodzaak. Wie fysiek zwaar werk doet of met gezondheidsproblemen kampt, heeft die ademruimte nodig om op een gezonde manier aan de slag te blijven. 50-plussers zijn ook een echte sandwichgeneratie: velen zorgen voor hun (klein)kinderen én voor hun ouders. Een landingsbaan helpt hen om die zorgtaken te combineren met werk, zonder helemaal uit te vallen. Dat is niet alleen belangrijk voor de werknemers zelf, maar ook voor onze sociale zekerheid: wie kan blijven werken, komt niet in de ziekteverzekering terecht.
ACV krijgt erkenning voor belangrijke eisen
Het ACV is tevreden dat in het akkoord rekening wordt gehouden met de specifieke situatie van vrouwen, mensen die in ploegen werken en mantelzorgers. Zij werden tot nu vaak onterecht uitgesloten.
• Vrouwen: de sociale partners behouden de huidige gelijkstellingen in de loopbaanvoorwaarde, zodat vrouwen die deeltijds werken niet uit de boot vallen. Vanaf 60 jaar ligt de loopbaanvoorwaarde voor vrouwen bovendien wat lager.
• Ploegenarbeid en mantelzorg: werknemers die niet in een klassiek 5-dagenregime werken – vaak gaat het om werknemers met zware jobs die in ploegen werken – krijgen vanaf 1 januari 2026 toegang tot een landingsbaan. Vandaag zijn zij uitgesloten van de mogelijkheid om 4/5 te werken. Ook mantelzorgers krijgen toegang tot landingsbanen vanaf 1 januari 2026. Vandaag moeten ze eerst opnieuw twee jaar voltijds werken vooraleer ze een landingsbaan kunnen opnemen.
-//-
“Wie fysiek zwaar werk doet of met gezondheidsproblemen kampt, heeft die ademruimte nodig om op een gezonde manier aan de slag te blijven.”
_
Bedreiging afgewend
Hoewel het regeerakkoord beloofde dat landingsbanen vanaf 55 jaar zouden blijven bestaan voor wie 35 jaar gewerkt heeft, lag er recent een ontwerpbesluit op tafel dat het recht op een uitkering vanaf 2030 wou afschaffen. Dat zou de facto het einde betekend hebben van de landingsbanen op 55. Want wie kan zich een landingsbaan permitteren als het inkomensverlies niet deels gecompenseerd wordt? Enkel de ‘happy few’ met voldoende middelen zouden dan nog kunnen afbouwen.
Dankzij het akkoord van de sociale partners blijft het recht op een uitkering behouden voor wie 35 jaar loopbaan heeft.
Ook goed nieuws voor het pensioen
De periodes waarin iemand een landingsbaan met een uitkering opneemt, zullen voortaan volledig meetellen voor de berekening van de pensioenrechten zolang men blijft werken tot aan de pensioenleeftijd.
Verlenging tot 2029
De bestaande kadercao’s 170 en 171, die het recht op een landingsbaan vanaf 55 jaar garanderen, zouden eind dit jaar aflopen. Ze worden nu verlengd tot 30 juni 2029. Dankzij dit akkoord kunnen duizenden werknemers met een gerust hart blijven rekenen op hun recht om wat gas terug te nemen, en hun loopbaan vol te houden op een haalbare manier.
Veelgestelde vragen met hun antwoorden
Ik werk niet voltijds. Kan ik een landingsbaan nemen?
Ja, dat kan, maar niet alle vormen. Sowieso moet je voldoen aan de loopbaanvoorwaarde (zie tabel) of al minstens 2 jaar bij dezelfde werkgever aan de slag zijn.
Een 1/5-landingsbaan (vier vijfde werken) kan je niet nemen als je deeltijds werkt, ook niet als je 90% werkt. Die kan je enkel nemen als je tijdens de 24 maanden vóór je aanvraag voltijds hebt gewerkt. Twee deeltijdse jobs die samen een voltijdse betrekking vormen, tellen ook. Kies je voor een 1/5-landingsbaan, dan moet je dit minstens zes maanden opnemen.
Een 1/2-landingsbaan (halftijds werken) kan je wel nemen als je deeltijds werkt. Je moet dan wel in de 24 maanden vóór je aanvraag minstens 3/4 van een voltijdse job hebben gewerkt. Deze vermindering moet je minstens drie maanden opnemen.
Kan ik mijn landingsbaan behouden als ik van werkgever verander?
Jazeker, dat kan perfect. Hou wel met volgende 3 zaken rekening:
• Je moet een nieuwe aanvraag doen om de landingsbaan verder te zetten bij je nieuwe werkgever.
• Je nieuwe werkgever moet akkoord gaan. Tip: leg het dus al meteen op tafel als je solliciteert. Stel als voorwaarde dat je je landingsbaan wil voortzetten.
• Je moet er ook voor zorgen dat de tewerkstelling bij je nieuwe werkgever onmiddellijk aansluit bij die bij de oude werkgever. Je mag dus geen gat laten tussen beide tewerkstellingen.
Ik voldoe vandaag aan de voorwaarden, maar ben niet zeker of ik vanaf 1 januari 2026 nog in aanmerking kom. Wat doe ik best?
Om onder de huidige, aflopende regels te vallen moet je je aanvraag uiterlijk 31 december 2025 doen, ook al gaat je landingsbaan pas in 2026 in. Doe dus nog dit jaar je aanvraag bij je werkgever.
Meer vragen en antwoorden over landingsbanen op www.hetacv.be/je-rechten/werken-in-de-prive-sector/tijdskrediet-en-thematisch-verlof/landingsbanen
