MILIEU /
BAM! Klimaattop verankert eindelijk Just Transition
TEKST Thomas Vael & Fien Vandamme / FOTO ITUC / 17 DECEMBER 2025 / LEESTIJD 3 MINUTEN
De internationale klimaattop COP30 in het Braziliaanse Belém leverde geen grote doorbraak op voor het afbouwen van fossiele brandstoffen. Olie- en gaslanden bleven op de rem staan. Toch is er belangrijk nieuws voor werknemers en vakbonden. Alle landen keurden het Belém Action Mechanism (BAM) goed. Daarmee wordt voor het eerst op wereldniveau vastgelegd dat de klimaattransitie sociaal rechtvaardig moet verlopen. Dat is een duidelijke overwinning voor de internationale vakbondsbeweging.
Het BAM stelt dat klimaatbeleid moet zorgen voor: waardig werk en kwaliteitsvolle jobs, bescherming van werknemers in sectoren die veranderen, verplichte sociale dialoog bij klimaatmaatregelen en opleiding en begeleiding voor wie van job moet veranderen. Deze principes zijn nu officieel erkend. Landen kunnen sociale rechtvaardigheid niet langer negeren in hun klimaatbeleid. Nationaal ACV-secretaris Bart Vannetelbosch: “Een rechtvaardige transitie betekent dat niemand achterblijft. Het BAM is daarbij cruciaal: het biedt een internationaal kader dat landen verplicht om sociale rechtvaardigheid niet als bijzaak, maar als kern van klimaatbeleid te zien. Voor ons als vakbond is dat essentieel, want zonder waardig werk, sociale bescherming en respect voor rechten wordt de klimaattransitie een bron van ongelijkheid in plaats van vooruitgang.”
“Zonder waardig werk, sociale bescherming en respect voor rechten wordt de klimaattransitie een bron van ongelijkheid in plaats van vooruitgang.”
BART VANNETELBOSCH
Van woorden naar daden
Vandaag is het BAM nog vooral een reeks engagementen. Tegen de volgende klimaattop (COP31) moeten landen deze omzetten in concrete plannen, maatregelen en hiervoor budgetten voorzien. Daarbij blijven de richtlijnen van de Internationale Arbeidsorganisatie rond rechtvaardige transitie het kompas.
En België?
Ook ons land moet nu werk maken van een echte rechtvaardige klimaattransitie en het BAM vertalen in nationaal beleid. Tot nu toe bleef het bij losse initiatieven. Een samenhangend plan ontbreekt. De vraag is of de nieuwe ministers deze internationale boodschap ernstig nemen. Want één ding is duidelijk: klimaatbeleid dat werknemers vergeet is geen oplossing, maar creëert een nieuw probleem. Met het BAM hebben vakbonden nu een sterk instrument om te eisen dat de transitie gebeurt met werknemers, niet over hun hoofden heen.
Benieuwd naar je rol als militant bij een rechtvaardige klimaattransitie? Ontdek het op www.hetacv.be/milieu
