DE STELLING /
Een verplichte prikklok is niet meer van deze tijd
TEKST Bram Van Vaerenbergh / FOTO Connect Images - Curated / 17 DECEMBER 2025 / LEESTIJD 5 MINUTEN
“Prikklok verplicht voor iedereen vanaf 2027: dit zijn de gevolgen voor je job.” De media pikten het gretig op, naar aanleiding van een Europese richtlijn en in de marge van het begrotingsakkoord. Politiekers staan nu al op de banken te roepen dat ze “geen prikklok gaan invoeren”. Moeten we binnenkort weer gaan prikken als we beginnen en stoppen met werken? En dient die registratie louter ter controle, of spelen er andere aspecten mee?
“Wat meer interne preventie kan zeker geen kwaad”
Piet Van den Bergh,
adviseur studiedienst ACV
“Een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem om de dagelijkse arbeidstijd te registreren”, het woord prikklok valt nergens in de Europese richtlijn. In tijden waar de maatschappelijke kost van langdurige arbeidsongeschiktheid wegens burn-out stijgt, kan wat meer interne preventie zeker geen kwaad”, zegt Piet Van den Bergh, adviseur bij de studiedienst van het ACV.
Reeds in 2019 verplichtte het Europese Hof van Justitie dat lidstaten werkgevers moeten verplichten om een ‘objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem’ in te voeren om de dagelijkse arbeidstijd van elke werknemer te meten. Deze uitspraak wordt, voornamelijk door werkgeverslobbies, als wereldvreemd aanschouwd. Dit gaat echter verder dan louter tijdsregistratie, het gaat om de welzijnswetgeving. In tijden waarin de maatschappelijke kost van langdurige arbeidsongeschiktheid wegens burn-out stijgt, kan wat meer interne preventie zeker geen kwaad.”
“De aanleiding voor dit arrest was een vordering die de Spaanse vakbond CCOO had ingediend, rond de schending van een hele reeks Spaanse en Europese sociaalrechtelijke bepalingen. Net zoals in België komt het de werknemer toe om te bewijzen dat overuren worden gepresteerd. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat onderzoek in Spanje aantoonde dat meer dan de helft van het aantal gepresteerde overuren noch geregistreerd noch vergoed werd.”
“Verschillende Belgische rechtbanken spraken zich reeds uit over de problematiek. Enkele rechters legden meer verantwoordelijkheid bij de werkgevers die geen systeem van arbeidsregistratie hebben. Omdat de werkgevers niet zelf konden bewijzen welke uren al dan niet werden gewerkt, moesten ze sneller achterstallig loon en overloon betalen. Andere rechters wezen dan weer naar de verplichting van de Belgische overheid om een algemeen systeem op te zetten, zodat de werkgever niet de dupe was.”
“Elke minuut
wordt vergoed”
Tim Vercammen,
vakbondsafgevaardigde bij KBC
Bij KBC zijn er duidelijke afspraken rond de gewerkte tijd. Elke minuut wordt geregistreerd. “Het systeem is zo’n tien jaar geleden ingevoerd in samenspraak met de vakbonden, en het werkt goed”, zegt Tim Vercammen, vakbondsafgevaardigde bij KBC.
“Het feit dat we al onze gewerkte uren registreren zorgt voor duidelijke afspraken. We kunnen heel flexibel werken. Elke dag moet ik 7 uur en 24 minuten werken, en in principe kan dat tussen 6 uur ’s ochtends en 10 uur ’s avonds. Natuurlijk is dat niet de bedoeling als je – zoals ik – in een kantoor werkt. Dan moet je wel wat meer rekening houden met de openingsuren. Ik vind het een goed systeem: we kunnen elke minuut die we werken compenseren. Je kan de glijtijd opnemen of je kan de overuren laten uitbetalen. Als we op zaterdag werken, krijgen we ook nog een compensatie, afhankelijk van de uren wanneer we werken. Maar dat gebeurt dan automatisch, op basis van de momenten dat we prikken. Als ik een late afspraak heb met een klant, kan ik makkelijk wat later beginnen ’s ochtends. Als we telewerken, kunnen we geen glijtijd opbouwen en dat begrijpen we. Er worden wel controles op gedaan, maar enkel als je je serieuze vragen kan stellen bij de tijdstippen wanneer je begint en eindigt met werken (lacht).”
“Alles gebeurt in vertrouwen tussen medewerker en leidinggevende”
Ghislain Moeskop, vakbondsafgevaardigde bij Belfius
Belfius koos er vijf jaar geleden voor om het personeel zelf te laten beslissen over wel of geen tijdsregistratie. “We hebben een opt-in- en een opt-out-clausule”, zegt Ghislain Moeskop, vakbondsafgevaardigde bij Belfius. “Mensen die geen tijdsregistratie meer wensten, kregen extra verlofdagen. Zo’n tien procent koos er voor om toch te blijven punten.”
Belfius koos er vijf jaar geleden voor om het personeel zelf te laten beslissen over wel of geen tijdsregistratie. “We hebben een opt-in- en een opt-out-clausule”, zegt Ghislain Moeskop, vakbondsafgevaardigde bij Belfius. “Mensen die geen tijdsregistratie meer wensten, kregen extra verlofdagen. Zo’n tien procent koos er voor om toch te blijven punten.”
“Het voorstel kwam van de directie, omdat de bestaande systemen voor tijdsregistratie veranderd moesten worden. We sloten vervolgens een cao af, de collega’s die niet meer wensten te prikken, kregen er drie verlof-
dagen bij. Nieuwe collega’s hebben de keuze niet, zij zitten sowieso in het systeem zonder tijdsregistratie. Of dat nu beter of slechter is, laat ik in het midden. Het hangt voornamelijk af van de werknemer en de rechtstreekse leidinggevende, omdat alles nu in vertrouwen gebeurt. Zelf hou ik mijn gewerkte tijd in mijn achterhoofd bij en mik ik gewoon op mijn uren te doen in een werkweek. De ene dag kan ik al wat vroeger stoppen dan de andere omdat er ’s avonds nog een afspraak gepland staat bijvoorbeeld. Zelf hoor ik er weinig klachten over. Maar voor jonge collega’s is het soms opletten. Zonder tijdsregistratie is er geen grens meer, en ga je er al eens sneller over. Als we opnieuw aan de onderhandelingstafel moeten om tijdsregistratie in te voeren, gaan we toch opletten dat we onze verworven verlofdagen niet kwijtraken.”
