EEN BEGROTING WAARIN JE MEETELT /
Pak de fraude aan: ruim twee miljard voor het grijpen
TEKST Bram Van Vaerenbergh / FOTO Jezper / 13 MEI 2026 / LEESTIJD 3 MINUTEN
Fraude is een nationale sport in België. Het is een boutade, maar er schuilt een grond van waarheid in. De cijfers bewijzen dat ook: zo ligt het verschil tussen de btw die ons land zou moeten innen en de btw die het daadwerkelijk int een pak hoger dan het Europese gemiddelde. Zowel bij de ondernemingen als bij individuele belastingplichtigen valt er nog heel wat te rapen. “Bij deze maatregelen moét er eigenlijk weinig veranderen, de controles moeten gewoon beter”, zegt François Sana, adviseur bij de studiedienst van het ACV.
De Arizona-regering plande een grote btw-hervorming. “Ik had een raspaard in gedachten, maar we zijn met een heel lelijke kameel buitengekomen”, zei premier Bart De Wever over die hervorming. En dat terwijl er in de btw nog wel enkele andere quick wins te boeken zijn. “Ons land liep in 2023 maar liefst 12,3% van het totale bedrag aan verschuldigde btw mis door het niet correct of volledig betalen van deze belasting. Elk jaar gaan hierdoor honderden miljoenen verloren omdat de btw niet correct geïnd wordt”, zegt François Sana van de studiedienst van
het ACV.
“De vorige regering heeft dan wel stappen gezet, door de invoering van elektronische facturatie tussen bedrijven. Maar er is meer nodig om het gat met de rest van Europa te dichten”, vervolgt Sana. “Het EU-gemiddelde van niet-geïnde bw-inkomsten ligt op 9,5%. Als we in België richting dat Europees gemiddelde kunnen gaan, kunnen we 1,19 miljard euro meerinkomsten ontvangen. Tegen 2029 loopt dat bedrag zelfs op tot 1,42 miljard euro.”
“Bedrijven die niet frauderen, worden niet getroffen. Enkel de valsspelers worden uit het systeem gehaald.”
François Sana, studiedienst ACV
Een quick win dus: er moet niets veranderen aan ons huidige systeem. “En bedrijven die niet frauderen, worden ook niet getroffen. Het zou enkel de valsspelers uit het systeem halen”, zegt Sana. Maar om die miljarden te recupereren, is er nood aan extra mankracht. Tussen 2016 en 2021 daalde het aantal controleurs met maar liefst 21%. Volgens een verslag van het Rekenhof is het aantal controleurs daarmee drie keer sneller afgebouwd dan andere diensten van de FOD Financiën.
Antimisbruikbepaling
Nochtans beschikt de fiscus over een antimisbruikbepaling om breder op te treden tegen misbruik van de fiscale wetgeving. Maar in de praktijk blijkt deze wet moeilijk afdwingbaar, want de minste poging van de belastingplichtige om zijn fiscale constructie te verantwoorden, vindt gehoor bij de rechters. De fiscus slaagt er immers zelden in om aan te tonen dat een bepaalde rechtshandeling in strijd is met – meestal vage en weinig concrete – wetsbepalingen.
“We pleiten ervoor om het begrip fiscaal misbruik in het wetboek te behouden”, zegt Sana. “Maar het zou moeten volstaan dat de fiscale administratie aantoont dat een fiscaal voordeel niet door de belastingplichtige was bedoeld in die context. Nu ontspringt een belastingplichtige nog de dans als hij niet-fiscale motieven naar voor brengt als reden voor de verrichting. De fiscale administratie heeft het vervolgens zwaar om te bewijzen dat die motieven niet echt zijn.”
De opbrengst van deze maatregel zou de overheid minstens 750 miljoen euro moeten kunnen opbrengen.
