HET PUNT /
Pak ziekmakend werk aan
tekst Anne Léonard, nationaal secretaris ACV / Illustratie Rutger Van Parys / 17 december 2025 / leestijd 2 minuten
Ik neem jullie graag even mee naar Groot-Brittannië, toen David Cameron net premier werd in 2010. Een van zijn eerste maatregelen? Een hercontrole van de één miljoen zieken, tussen 2010 en 2013. Arbeidspotentieel gespot? Ziekte-uitkering geschrapt. Het gevolg? 290.000 extra zieken met psychische aandoeningen. Aanzienlijk toegenomen antidepressiva-gebruik. Zo’n 600 zelfmoorden. Klinkt de Britse maatregel u bekend in de oren?
Ook in ons land plant de regering hetzelfde: de controles worden opgevoerd, financiële sancties in stelling gezet en uitkeringen dreigen geschrapt te worden. Maar liefst 2 miljard euro wil de regering-De Wever vinden bij langdurig zieken. Dat we in andere landen zien dat zulk een straf-de-ziekenbeleid niet werkt, daar houden onze ministers ogenschijnlijk geen rekening mee.
Zolang ziekmakend werk niet wordt aangepakt, blijven werknemers (opnieuw) ziek uitvallen. Maar langdurig zieken worden in het publieke debat nu al zo lang afgeschilderd als profiteurs, dat de regering weinig druk voelt om een écht werkend beleid door te voeren. Geen maatregelen voor werkbaar werk, maar tabellen vol kille cijfers over het aantal zieken dat per jaar bij controles hun uitkering gaat moeten verliezen om 2 miljard euro te besparen. Geen steun voor preventiebeleid op het werk, wél financiële sancties als je als zieke werknemer niet naar de arbeidsarts zou gaan.
“Ziek zijn kies je niet, van straffen genees je niet”
ANNE LÉONARD
Willen we dus dat de politiek ziekmakend werk aanpakt in plaats van de ziekgemaakte werknemer, dan is de eerste stap syndicaal verzet tegen deze verdeel-en-heersstrategie. Elke werknemer is maar één managementbeslissing, werkongeval of brute pech verwijderd van werkloosheid of ziekte. We hebben hiervoor onze solidaire sociale zekerheid opgebouwd; de rechterzijde wil deze afbreken door werklozen en zieken verdacht te maken als ‘inactieven’ die niet willen werken.
Door mobilisatie en vakbondsverzet de laatste maanden zijn al enkele scherpe kanten aan het beleid rond langdurige ziekte afgevijld, zodat je bijvoorbeeld niet ook nog eens extra pensioen verliest omdat je tijdens je loopbaan ziek bent geworden.
De kern van het regeringsbeleid blijft echter dat ze onder verdachtmakingen en dreiging van sancties langdurig zieken gebruiken als lapmiddel voor hun begroting. In het politieke debat, op de werkvloer en rond de feesttafel plaatsen wij daar de duidelijke, menselijke boodschap tegenover: ziek zijn kies je niet, van straffen genees je niet.
