KLIMAATMARS /
Samen de straat op voor het klimaat
Op zondag 5 oktober trekt opnieuw een klimaatmars door Brussel. Deze mars vindt plaats op een kantelmoment. De politieke context is zorgwekkend. De urgentie is bijzonder groot, zeggen alle klimaatwetenschappers. Maar ondanks die wetenschappelijke evidentie vindt klimaatscepticisme steeds meer gehoor en is er een terugval in de ambitie om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. ‘We hebben geen tijd te verliezen’, is het motto van de klimaatmars. Bij deze een warme oproep om mee je stem te laten horen.
De politiek staat op de rem. Terwijl de gevolgen van de klimaatcrisis overal zichtbaar zijn, kiezen verschillende regeringen voor uitstel of zelfs achteruitgang. In België liet federaal minister van Werk David Clarinval onlangs weten dat hij het klimaatbeleid “op pauze” wil zetten en zo de broodnodige maatregelen uitstelt om onze uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Zijn uitspraak kadert in een bredere tendens die de Europese Green New Deal – moeizaam verworven na veel mobilisaties van burgers en sociale bewegingen – ondermijnt. De cijfers liegen nochtans niet: bij een opwarming van +1,5 graad sterven er jaarlijks tot 30.000 mensen extra in Europa door extreme hitte. Elk tiende graad méér betekent duizenden doden bovenop. Alsof dat nog niet genoeg is, worden energieverslindende sectoren als artificiële intelligentie, zware industrie en defensie volop gestimuleerd. Die hollen de klimaatdoelen verder uit.
Klimaat als deel van een grotere crisis
Klimaatverandering staat niet los van andere grote ecologische uitdagingen. Onze economie draait niet alleen nog steeds grotendeels op fossiele brandstoffen, maar ook op vervuiling en grootschalige ontginning van grondstoffen. Daarmee ondermijnen we de draagkracht van de aarde. Wetenschappers spreken over negen planetaire grenzen die essentieel zijn voor het leven – zeven daarvan zijn al overschreden (verlies aan biodiversiteit, bodemuitputting, …).
Daarom moeten we klimaat zien als onderdeel van een bredere ecologische crisis. Zo vermijden we schijnoplossingen zoals de elektrische auto, die weliswaar minder CO2 uitstoot maar tegelijk nieuwe ecologische problemen veroorzaakt door mijnbouw naar mineralen die ervoor nodig zijn. De échte antwoorden liggen in meer openbaar vervoer, gedeelde mobiliteit en compacte steden.
Toenemende klimaatimpact
De recente gegevens van het IPCC – de VN-organisatie die wetenschappelijke informatie over klimaatverandering bundelt – zijn alarmerend. Volgens het laatste IPCC-rapport is de aarde nu al gemiddeld 1,2°C warmer dan in de pre-industriële tijd. Binnenkort overschrijden we waarschijnlijk de 1,5°C-grens die in het Akkoord van Parijs eigenlijk pas tegen 2050 bereikt mocht worden.
De gevolgen zijn overal zichtbaar: recordhittegolven tot 45°C in Europa, bosbranden, overstromingen, orkanen. De economische schade is gigantisch: meer dan 300 miljard euro in 2024 alleen al, 60% meer dan tien jaar geleden. In Europa kostten droogtes en hittegolven dit jaar meer dan 15 miljard euro. En elke zomer sterven honderden mensen door extreme hitte. Ondanks alles blijft de uitstoot stijgen: in 2024 ging er wereldwijd 36 miljard ton CO2 de lucht in, 2% meer dan het jaar ervoor. Europa blijft intussen vasthangen aan aardgas, vooral om de zware industrie en defensie-industrie draaiende te houden.
Grote economische en sociale gevolgen
De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) waarschuwt: zonder geplande transitie kunnen tegen 2030 tot 60 miljoen banen verdwijnen in kwetsbare sectoren. Tegelijk zouden er bijna 100 miljoen groene jobs gecreëerd kunnen worden als het beleid ambitieus en rechtvaardig is. De klimaatontwrichting tast toeleveringsketens aan, verhoogt de kosten voor bedrijven en weegt zwaar op de inkomens van werknemers, vooral in de landbouw, de bouw en het toerisme. Zonder aangepast beleid dreigen ongelijkheden alleen maar groter te worden.
Klimaatrechtvaardigheid is nu ook een juridische verplichting
De internationale rechtspraak wijst steeds meer op de verantwoordelijkheid van staten. In een historisch advies van 23 juli 2025 stelde het Internationaal Gerechtshof dat schendingen van klimaatverplichtingen een “internationaal onrechtmatig feit” vormen waarvoor staten aansprakelijk zijn. Deze baanbrekende uitspraak maakt van klimaatactie een juridische verplichting, en geeft burgers, sociale bewegingen en vakbonden een nieuw instrument om bindende en ambitieuze maatregelen te eisen.
Waarom de mobilisatie van 5 oktober cruciaal is
Op 5 oktober laten we in de straten van Brussel onze stem horen voor een ecologische transitie die ambitieus, sociaal rechtvaardig en respectvol is voor de grenzen van de planeet.
Deze mars gaat niet alleen over klimaat, maar ook over de keuze voor een samenleving waarin ecologische transitie hand in hand gaat met sociale rechtvaardigheid. Werknemers staan in de frontlinie van industriële, energie- en technologische veranderingen. Daarom moeten we pleiten voor beleid dat zorgt voor aangepaste opleidingen, sterkere sociale bescherming en de creatie van stabiele jobs in duurzame sectoren.
Door deel te nemen aan de mars laat je zien dat de strijd voor het klimaat onlosmakelijk verbonden is met de strijd voor waardige arbeidsvoorwaarden en een economie die de mens en de planeet respecteert. Het is ook een daad van solidariteit met al wie vandaag al zwaar getroffen wordt door de ecologische crisis, vaak de meest kwetsbaren.
Laat industriële, militaire en klimaatsceptische belangen niet bepalen hoe de toekomst van onze planeet eruitziet. Mobiliseer mee voor échte verandering – rechtvaardig en noodzakelijk!
Praktisch: De klimaatmars
Kijk niet werkloos mee toe terwijl oplossingen voor het klimaat worden afgeremd of opgegeven. Laat je stem horen en laat je opmerken. Kom creatief uit de hoek en zorg er zo mee voor dat er veel weerklank wordt gegeven aan deze protestmanifestatie.
• Afspraak: 5 oktober vanaf 12 u. aan Brussel-Noord.
• Vertrek van de manifestatie: 13 u.
• Meer info: www.hetacv.be/klimaatmars
klimaatcoalitie.be/klimaatmars
