DE STELLING /
Van de nieuwe overurenregeling profiteren enkel de werkgevers
TEKST Bram Van Vaerenbergh / FOTO f.t.Photographer / 13 MAART 2026 / LEESTIJD: 5 MINUTEN
Relance-overuren worden vervangen door een nieuw regime van vrijwillige overuren. Werknemers zouden tot 360 vrijwillige overuren per jaar kunnen presteren, waarvan 240 uren volgens het ‘bruto is netto-principe’. Voordelig toch, horen we je denken? Maar niets is minder waar. De werkgever moet geen overurentoeslag van 20, 50 of 100 procent meer betalen én die overuren werden ook al fiscaal gunstig belast. Hierdoor zullen alle werknemers die naar het nieuwe systeem overstappen, verliezen.
“Hoe vrijwillig zijn vrijwillige overuren?”
Bart Vannetelbosch,
nationaal secretaris ACV
Vrijwillige overuren kunnen enkel plaatsvinden met een voorafgaand schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer. Dat akkoord geldt voor een jaar en wordt nadien telkens stilzwijgend verlengd. “Maar het vrijwillige karakter moet sterk worden gerelativeerd”, zegt Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV.
Als de werkgever de vraag stelt om overuren te presteren, is de drempel om ‘neen’ te antwoorden hoog. Recent onderzoek van HIVA – KU Leuven toont aan dat 40% van de werknemers overuren niet uit vrije keuze uitvoert”, zegt Vannetelbosch. “En 360 overuren – zelfs 450 in de horeca – is al helemaal bij de haren getrokken. Dat is het equivalent van meer dan negen volledige weken van 38 uur die werknemers bovenop hun gewone werkweek zouden presteren. Voor werknemers die het vaak met amper vier weken vakantie moeten doen, dreigt de werk-privébalans volledig zoek te raken.”
“Te veel overuren zijn ronduit ongezond: die grens optrekken staat gelijk aan spelen met de gezondheid van werknemers. De regering wil het aantal langdurig zieken terugdringen en de werkzaamheidsgraad opkrikken. Maar deze uitbreiding moedigt vooral ziekmakend werk aan én houdt extra arbeidsplaatsen tegen. Wie al aan het werk is, wordt opgejaagd door zijn werkgever om nog meer op zich te nemen. Als tien werknemers elk het maximum presteren, zijnde 360 uur op jaarbasis, staat dat gelijk aan bijna twee voltijdse arbeidsequivalenten.”
“Het is ook wachten op de eerste pientere ondernemer die op een perfect legale manier de fiscus én de sociale zekerheid gaat oplichten. Wie wordt de eerste die de voltijdse arbeidsduur in de onderneming van 38 naar 30 uren brengt en die vrijgekomen uren laat opvullen met vrijwillige
overuren?”
“Hoewel het zo wordt voorgesteld: dit is geen goeie zaak voor werknemers”
Maarten Gerard,
diensthoofd studiedienst ACV
Het ACV becijferde hoeveel het kost aan werknemers én opbrengt voor werkgevers om in te stappen in de vrijwillige overurenregeling. “Voor overuren die recht geven op een wettelijke overwerktoeslag van 20, 50 of 100% bestonden al langer fiscale voordelen. De regering wil het aantrekkelijk verpakken, maar werknemers verliezen wel degelijk met vrijwillige overuren”, zegt Maarten Gerard, hoofd van de ACV-studiedienst.
Een werknemer mag in principe niet meer dan acht uur per dag of 40 uur per week presteren. Wanneer iemand langer werkt, tellen die uren als overuren. Die mogen ook enkel gebeuren in specifieke situaties, zoals wanneer er wordt gewerkt met bederfelijke stoffen, tijdens een buitengewone vermeerdering van het werk of bij overmacht. In ondernemingen waar er syndicale vertegenwoordiging is, is hier toezicht op.”
“Wanneer de overuren tijdens de week vielen, dan ontvangen werknemers het basisuurloon vermeerderd met 20% van dit uurloon. Voor nachtwerk of zaterdagwerk is dat 50%, voor overwerk op zon- of feestdagen 100%. Sommige sectoren hebben hogere toeslagen vastgelegd. Het systeem van de vrijwillige overuren wordt verkocht als ‘bruto is netto’, maar vergis je niet: werknemers verliezen wel degelijk in dat systeem. Overuren mét toeslag werden nu al fiscaal vriendelijk behandeld, waardoor alle werknemers die overstappen op de vrijwillige overuren zullen inboeten. Stel dat je
180 overuren doet waar je 50% toeslag voor krijgt aan een bruto-uurloon van 20,406 euro, verlies je bijna 1.500 euro op jaarbasis. Dit terwijl je werkgever bijna 3.500 euro bespaart.”
“Daarnaast mogen we niet vergeten dat vrijwillige overuren niet meetellen voor vakantierechten, voor de berekening van het vakantiegeld, voor de pensioenberekening, voor allerhande uitkeringen, … Dit in tegenstelling tot andere overurenstelsels, dus de werknemers verliezen ook op lange termijn. Net zoals de sociale zekerheid: de omzetting van 10 ‘gewone’ overuren naar 10 ‘vrijwillige’ overuren aan een basisloon van 20 euro bruto per uur kost de Staat en de sociale zekerheid 80 euro. 125.000 overuren die ‘vrijwillig’ worden, kosten de schatkist dus een miljoen euro.”
////////////////
En jij
Hoe sta jij tegenover de nieuwe overurenregeling?
Laat het ons weten op vakbeweging@acv-csc.be
Wat de financiële impact is van de nieuwe overurenregeling kan je berekenen via www.hetacv.be/tool-overuren
