CAMPAGNE WSM /
Van nikkel tot autobatterij
TEKST Bruno Deceukelier en Jaklien Broekx / FOTO’S James Arthur en KSBSI / 17 DECEMBER 2025 / LEESTIJD 5 MINUTEN
In Indonesië wordt nikkel gewonnen en gesmolten voor batterijen in elektrische auto’s, zoals bij Volvo Car in Gent. Twee werelden, ver van elkaar, maar verbonden door één productieketen en door syndicaal engagement. Twee vakbondsvrouwen vertellen hun verhaal.
“Wie in België elektrisch rijdt, doet dat misschien met nikkel uit onze mijnen,” zegt Nikasi Ginting (55) die bij de Indonesische vakbond KSBSI de mijn- en energiesector opvolgt. “Ik ben trots dat Indonesië zo’n belangrijke rol speelt in de groene transitie, maar onze arbeiders betalen daar wel een hoge prijs voor.”
“Onze arbeiders betalen een hoge prijs. De veiligheid laat te wensen over en de lonen zijn laag.”
NIKASI GINTING
Werken in extreme omstandigheden
In Morowali op het eiland Sulawesi werken tienduizenden mensen in extreme omstandigheden. “De smeltovens bereiken temperaturen tot 1800 graden Celsius. Werknemers krijgen vijf goedkope maskers per maand. Vonken tegenhouden doen die niet. De veiligheid laat te wensen over. De veiligheidsprocedures zijn onduidelijk. Ongevallen zijn geen uitzondering. Op kerstavond 2023 kwamen 22 arbeiders om bij een explosie. Gezondheidsproblemen stapelen zich op: hoofdpijn, infecties, tbc. En de lonen zijn laag. Veel arbeiders draaien dubbele shiften om rond te komen. Ook het milieu betaalt een hoge prijs: bossen verdwijnen, rivieren kleuren rood van het stof. Vissers vangen niets meer, boeren verliezen hun grond en inkomen.”
“Toch blijf ik strijdbaar” zegt Nikasi. “We hebben voor het eerst een collectieve arbeidsovereenkomst kunnen afsluiten in Morowali. Maar we hebben bondgenoten nodig, ook in België. Mijn oproep aan Belgische consumenten: kijk niet enkel hoe goed je elektrische auto rijdt, maar bekommer je ook om de mensen achter de batterij.”
“Mensen hier zijn vooral bezig met hun eigen zorgen, maar het is belangrijk ook het grotere plaatje te zien.”
SOPHIE PEIRSMAN
Bewustmaking cruciaal
Sophie Peirsman (37) werkt al 14 jaar bij Volvo Car Gent, eerst als lijn- en machineoperator. “Een job die ik met veel fierheid deed. De fabriek heeft zich de afgelopen jaren in sneltempo klaargestoomd voor de productie van de populaire elektrische SUV, wat een opsteker is voor de 6.500 mensen die hier werken. Sinds twee jaar ben ik voltijds vrijgesteld voor vakbondswerk. De verhalen uit de Indonesische nikkelmijnen laten me niet los. Wat voor ons vanzelfsprekend is: veiligheid, rustmomenten, tijd om naar het toilet te gaan, is dat voor hen niet. Bij Volvo geldt een strikt beleid rond ethische en duurzame leveranciers, met screenings op arbeidsomstandigheden. Het bedrijf heeft een gedragscode, publiceert duurzaamheidsrapporten en wordt daarbij ondersteund door experten van het Zweedse moederbedrijf. Toch wil ik aan de slag met het verhaal van de autobatterij. Niet iedereen in het bedrijf is bezig met dat grotere plaatje, net zoals in de samenleving. Mensen zijn vooral bezig met hun eigen zorgen. Bewustmaking blijft cruciaal. Aan mijn Aziatische collega’s: ik bewonder jullie moed en vastberadenheid. Blijf geloven in jullie strijd. Don’t give up the fight!”
Actie-onderzoek om je op weg te helpen rond HRDD
HRDD staat voor Human Rights Due Diligence. Het komt er op neer dat bedrijven in heel hun waardeketen, dus van bij hun grondstoffenleveranciers aandacht hebben voor mensenrechten en duurzaamheid. Hoe kan je daar als vakbondsmilitant toe bijdragen? HIVA Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven zette samen met ACV-CSC METEA en ACV Puls een actieonderzoek op, waarin militanten centraal staan. In drie sectoren – industrie, retail en finance – worden tools en strategieën getest: van waardeketenanalyses tot internationale uitwisselingen. De komende maanden worden praktische instrumenten ontwikkeld: hoe breng je de waardeketen van je bedrijf in kaart, hoe herken je de risico’s, hoe maak je HRDD bespreekbaar in de ondernemingsraad, op welke steun van internationale vakbondsnetwerken kan je rekenen? We houden je op de hoogte.
De groene transitie is een goede zaak, maar er schuilt een schrijnende realiteit achter van werknemers die de benodigde grondstoffen winnen in mensonterende omstandigheden.
WSM en haar partnerorganisaties zoomen in op de rechten van mijnwerkers die nikkel delven en smelten voor onze autobatterijen. Steun WSM met een gift op BE41 8900 1404 3510. Meer over de campagne op wsm.be
