DOSSIER LOOPBAANMARS /
Vervroegd op pensioen kan je veel geld kosten
TEKST Patrick Van Looveren / FOTO BearFotos / 10 september 2025 / leestijd 4 minuten
Een vooraf: over de regeringsplannen zoals we ze hieronder toelichten, zijn de regeringspartijen het eens geraakt in hun Zomerakkoord, maar er moet nog wel over gestemd worden in het Parlement. Ze zijn pas van toepassing na publicatie in het Staatsblad. Ook meegeven dat als je nog in 2025 met vervroegd pensioen kan, er niets verandert, ook niet als je pas later op pensioen gaat. Maar iedereen die pas vanaf 2026 op vervroegd pensioen kan zal onder de nieuwe regeling vallen. De bonus-malusregeling komt er op neer dat wie vóór de wettelijke leeftijd stopt, maar niet voldoende arbeidsprestaties kan voorleggen, een malus krijgt (een vermindering van zijn of haar maandelijks pensioenbedrag). Wie na de wettelijke pensioenleeftijd aan de slag blijft en wél voldoet, krijgt een bonus (verhoging maandelijks pensioenbedrag).
Zal ik nog met vervroegd pensioen kunnen?
Ja. De vereiste loopbaanduur en leeftijdsvoorwaarde om met vervroegd pensioen te kunnen gaan, blijven behouden: 43 loopbaanjaren als je 61 of 62 jaar bent en 42 loopbaanjaren als je 63, 64 of 65 jaar bent. Maar… het aantal werkdagen dat vereist is per jaar wordt opgetrokken. Als je nog vóór 1 januari 2027 met vervroegd pensioen gaat, tellen alle loopbaanjaren mee waarin je minstens 104 gewerkte of gelijkgestelde dagen hebt (huidige wetgeving). Als je na 1 januari 2027 met vervroegd pensioen gaat tellen alleen nog de loopbaanjaren mee waarin je 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen hebt. Die optrekking van het aantal vereiste dagen maakt dat 40% van de vrouwen en 30% van de mannen hun pensioen zal moeten uitstellen (berekening Vergrijzingscommissie). In 80% van de gevallen komt dat doordat ze voor hun eerste loopbaanjaar niet aan de 156 dagen komen.
In de huidige wetgeving kan je ook al op vervroegd pensioen op 60 jaar mits je 44 loopbaanjaren kan voorleggen met elk 104 gewerkte of gelijkgestelde dagen. Minister van Pensioenen Jambon pakt er mee dat je vanaf 2027 al na 42 loopbaanjaren op je zestigste op pensioen kan, een versoepeling dus zegt de minister. Maar… voor elk van die jaren moet je wel minstens 234 effectief gewerkte dagen kunnen bewijzen. Dagen tijdelijke werkloosheid worden daarbij gelijkgesteld met een effectief gewerkte dag, maar andere afwezigheidsperiodes niet. Weinig mensen zullen aan die voorwaarden voldoen.
Wat zijn de voorwaarden om de malus te vermijden?
Het is niet omdat je voldoet aan de voorwaarden om op vervroegd pensioen te gaan, dat je geen malus (vermindering van je pensioenbedrag) aan je broek kan hebben. Daarvoor gelden extra voorwaarden. Voldoe je daar niet aan, dan word je financieel afgestraft.
• Je moet minstens 35 loopbaanjaren kunnen bewijzen, waarbij elk jaar minstens 156 effectief gewerkte dagen telt.
• In totaal moet het gaan om minstens 7.020 effectief gewerkte dagen. 35 jaar halftijds werken volstaat dus niet, want dan kom je maar aan 5.460 dagen.
Zorgverlof, moederschapsverlof en, met dank aan vakbondsacties, ook tijdelijke werkloosheid worden gelijkgesteld met effectief gewerkte dagen. Ziekte werd eerst niet meegenomen in de berekening van de effectieve tewerkstelling, maar onder druk is er nu alleen een ziektecorrectie voorzien. Het gaat echter om een ingewikkelde berekening die maar weinig compenseert, waardoor er nog veel bijsturing nodig is.
-//-
Zorgverlof, moederschapsverlof en, met dank aan vakbondsacties, ook tijdelijke werkloosheid worden gelijkgesteld met effectief gewerkte dagen.
_
Hoeveel bedraagt de pensioenmalus?
Voor elk jaar dat je niet aan de dubbele voorwaarde voldoet, wordt een percentage op je maandelijkse bruto pensioenbedrag ingehouden. Dat hangt samen met je geboortejaar (zie tabel):
De vermindering wordt toegepast voor elke maand dat je vóór je wettelijke pensioenleeftijd (66 jaar als je geboren bent tussen 1960 en 1963 en 67 jaar als je geboren bent vanaf 1964) op pensioen gaat en is vanaf dan definitief (tot aan het eind van je leven).
Hoeveel bedraagt de pensioenbonus?
Als je doorgaat met werken na je wettelijke pensioenleeftijd en je voldoet aan de dubbele loopbaanvoorwaarde zoals bij de pensioenmalus, dan krijg je vanaf 1 januari 2026 een bonus (een extraatje bovenop je normale pensioenbedrag).
Veel mensen zullen het voelen in hun portemonnee
De Federale Pensioendienst werkte op haar website een aantal (fictieve) voorbeelden uit met pensioenbedragen (te vinden op sfdp.fgov.be).
Jef gaat 4 jaar vóór zijn wettelijke pensioenleeftijd met pensioen en heeft recht op 1.800 euro bruto. Hij heeft 36 jaar loopbaan met minstens 156 effectief gewerkte dagen én 6.580 effectieve gewerkte dagen op zijn volledige loopbaan (minder dus dan de 7.020 vereiste dagen). Hij voldoet slechts aan 1 van de 2 voorwaarden en zal dus een malus krijgen. Hij is geboren in 1975. Zijn maluspercentage per jaar is dus 5%. Zijn pensioen zal verminderd worden met 20% of maar liefst 360 euro per maand (4 jaar vervroeging x 5%). Zijn pensioen wordt dus 1.440 euro bruto.
Een voorbeeld uit het leven gegrepen. Er zullen er veel zijn zoals Jef. Een maandelijks pensioen van 1.440 euro is geen vetpot. Langer werken dan maar? Dat is wat de regering beoogt, maar je moet wel kunnen. Stel dat je een kapotte rug heb door harde labeur en onmogelijk nog verder kan, dan word je voor voldongen feiten geplaatst en zal je het moeten rooien met een schamel pensioentje.
Vooral vrouwen zijn de klos
“Als ik dat geweten had, had jij meer voor de kinderen mogen zorgen”, is een conversatie die nu in menige huiskamer te horen zal zijn. Je zal immers maar deeltijds zijn gaan werken en daardoor niet aan de nieuwe loopbaanvoorwaarden voldoen om een malus te vermijden. Je wordt dus gestraft voor een keuze die je in het verleden hebt gemaakt en die je niet kan terugdraaien.
Een simulatie van de Vergrijzingscommissie leert dat 49% van de vrouwen en 22% van de mannen die vorig jaar vervroegd op pensioen zijn gegaan, niet aan de nieuwe loopbaanvoorwaarden zouden beantwoorden en dus een inkorting op hun pensioenbedrag (malus) aan hun broek zouden hebben. In een aantal gevallen gaat het om honderden euro’s per maand. Voor wie geen malus wil, zal er dus niet anders opzitten dan verschillende jaren langer te werken.
Ook wie langdurig werkloos was – geen gelijkgestelde periode – of langdurig ziek – slechts gedeeltelijk gelijkgestelde periode – zal het voelen in zijn of haar portemonnee.
