DOSSIER HERSTRUCTURERINGEN /
“De Wet-Renault heeft mankementen en moet aangepast”
TEKST Geneviève Laforet | FOTO Maarten De Bouw
Nu er sprake lijkt van een echte herstructureringsgolf in bedrijven en we niet al te beste ervaringen hebben met het overleg rond de herstructurering bij Audi Vorst, zijn we er des te meer op gebrand dat rekening wordt gehouden met onze eisen om het verloop van de procedures van de Wet-Renault te verbeteren. In dit artikel focussen we op twee van onze eisen: een grotere betrokkenheid van de werknemers van onderaannemers en het recht op een onafhankelijke expertise.
Op 19 december 2023 bracht de Nationale Arbeidsraad (NAR) een advies uit waarin hij aanbeveling nr. 28 evalueerde. Deze aanbeveling werd in 2019 aangenomen met als doel de kwaliteit van de besprekingen te verbeteren in het belang van alle betrokken partijen bij een voorgenomen collectief ontslag. De aanbeveling bevat twee luiken: één over kwaliteitsvolle en doeltreffende informatie- en consultatieprocedures, en het andere over de mee te delen informatie met betrekking tot medecontractanten zoals onderaannemers of dienstverleners.
Werknemers onderaannemers beter betrekken
Uit analyses van het ACV blijkt echter dat onderaannemers en dienstverleners zeer zelden informatie ontvangen van de onderneming die voornemens is een collectief ontslag door te voeren. Nochtans dringt aanbeveling nr. 28 er bij deze ondernemingen op aan dat ze tijdig aangeven wie hun medecontractanten zijn ten aanzien van wie hun contractuele verplichtingen door de herstructurering zouden worden gewijzigd, en van wie de activiteiten waarschijnlijk sterk negatief zullen worden beïnvloed.
De sociale partners hadden zichzelf tot eind 2026 de tijd gegeven om de naleving van aanbeveling nr. 28 opnieuw te beoordelen op basis van statistische gegevens. In hun gemeenschappelijk advies dat ze in december 2023 uitbrachten, gaven ze aan dat er een bindender instrument moest komen indien zou blijken dat de inhoud van aanbeveling nr. 28 nog steeds niet werd nageleefd.
Een trieste illustratie dat het luik over onderaannemers van de aanbeveling volledig wordt genegeerd is de aankondiging van het collectieve ontslag bij Audi Vorst. De vele werknemers van de onderaannemers van de Audi-fabriek zijn op geen enkele manier betrokken bij de informatie- en raadplegingsprocedure, ondanks dat de interprofessionele sociale partners onlangs dus opnieuw de aandacht van de bedrijven vestigden op het lot van de onderaannemers die door dergelijke herstructureringsplannen worden getroffen. Het blijkt nu dat sommige van deze onderaannemers op hun beurt hun voornemen aankondigen om een collectief ontslag door te voeren.
-//-
De vele werknemers van onderaannemers zijn op geen enkele manier betrokken bij de informatie- en raadplegingsprocedure bij een Herstructurering. Dat moet veranderen.
_
Dit voorbeeld voorspelt weinig goeds wat betreft de naleving van het luik over onderaannemers in aanbeveling nr. 28. De vraag naar de noodzaak van bindender maatregelen op dit vlak moet vandaag al worden gesteld en kan niet wachten tot eind 2026. Het is van fundamenteel belang om onderaannemers op te nemen in de Renault-wet, zodat zij betrokken kunnen worden bij de informatie- en raadplegingsprocedure.
Nood aan recht op onafhankelijke expertise
Bij tal van herstructureringen, waaronder de lopende herstructurering bij Audi, rijst ook de vraag naar een serieuze beoordeling van alternatieve pistes voor het behoud van zoveel mogelijk banen en het behoud of de omschakeling van het productieapparaat.
We stellen vast dat de alternatieve opties nu niet altijd met de nodige ernst worden onderzocht in het kader van de informatie- en raadplegingsprocedure. Hoewel het duidelijk is dat het wettelijke kader moet worden versterkt om een serieuzere overweging van voorgestelde alternatieven mogelijk te maken, lijkt het ons ook fundamenteel dat de wetgeving een recht op onafhankelijke expertise voor de werknemers en hun vertegenwoordigers invoert.
-//-
“De wetgeving moet een recht op onafhankelijke expertise voor de werknemers en hun vertegenwoordigers invoeren.”
_
Dit recht zou werknemers en hun vertegenwoordigers in staat moeten stellen om op kosten van het bedrijf dat zijn voornemen tot collectief ontslag heeft aangekondigd, onafhankelijke externe deskundigen in te schakelen die belast zijn met het identificeren en beoordelen van de haalbaarheid van alternatieven voor het collectief ontslag.
Dit recht op onafhankelijke expertise bestaat al in Frankrijk bij collectief ontslag en heeft zijn waarde bewezen. Het geeft werknemers en hun vertegenwoordigers de mogelijkheid een onafhankelijke beoordeling te laten uitvoeren van de werkelijke economische situatie van het bedrijf en de motieven van het herstructureringsplan, van de professionele gevolgen van het collectieve ontslag en van de toekomstige arbeidsomstandigheden voor de werknemers die blijven. Wanneer een bedrijf, zoals bij het dossier Audi, niet volledig meewerkt aan de informatie- en raadplegingsprocedure, is een dergelijk recht op onafhankelijke expertise essentieel.
