ZWART OP WET /
Conventionele overdracht van onderneming: een nieuwe verplichting voor de overdrager
TEKST Alexis Fellahi / FOTO Thierry Hebbelinck/Shutterstock.com / 13 FEBRUARI 2025 / LEESTIJD 4 MINUTEN
Bij een conventionele overdracht van onderneming is de overdrager sinds 1 februari 2025 verplicht om de overnemer de inhoud van de informatie- en raadplegingsprocedure mee te delen en hem uit te nodigen om zich voor te stellen aan de betrokken werknemers, op voorwaarde dat deze laatsten daarom verzoeken.
De sociale gesprekspartners in de Nationale Arbeidsraad (NAR) hebben in december vorig jaar een akkoord bereikt om cao nr. 32bis aan te passen door er een nieuw artikel 15/2 aan toe te voegen. Dit artikel legt een nieuwe verplichting op aan de overdrager bij een conventionele overdracht van onderneming.
Op grond van dit nieuwe artikel is de overdrager voortaan verplicht om de overnemer op de hoogte te brengen van de inhoud van de informatie- en raadplegingsprocedure die hij heeft gevoerd met de werknemers die door de overdracht worden getroffen. Daarnaast moet hij de overnemer uitnodigen om zich voor te stellen aan de betrokken werknemers van de overdragende onderneming.
Hoewel de overdrager verplicht is om de overnemer uit te nodigen, is de overnemer niet verplicht om op deze uitnodiging in te gaan. Toch is het in zijn belang om dit wel te doen, zodat hij kan ingaan op de bezorgdheden van de betrokken werknemers en de overdracht onder de best mogelijke omstandigheden kan laten verlopen. Mocht de overnemer de uitnodiging toch afwijzen, dan blijft de overdrager in ieder geval verplicht om hem de inhoud van de informatie- en raadplegingsprocedure mee te delen.
Op verzoek van de werknemers!
Het is belangrijk op te merken dat de overdrager hiertoe enkel verplicht is op verzoek van de vertegenwoordigers van de werknemers of, bij gebrek daaraan, van de werknemers zelf. Dit gebeurt dus niet automatisch. Het is daarom aangewezen om dit verzoek zo snel mogelijk te formuleren. Het wordt aanbevolen dit schriftelijk te doen of, indien van toepassing, dit verzoek te laten opnemen in het verslag van de vergadering van het bevoegde overlegorgaan.
-//-
Hopelijk leidt de nieuwe regelgeving ertoe dat de nieuwe werkgever concrete engagementen aangaat over het behoud van de arbeidsvoorwaarden en de werkgelegenheidsperspectieven.
_
Zodra dit verzoek is ingediend, is de overdrager verplicht om de inhoud van de informatie- en raadplegingsprocedure mee te delen en de overnemer tijdig uit te nodigen, en in ieder geval vóór de overdracht.
Deze aanpassing van cao nr. 32bis van de NAR formaliseert in de regelgeving een praktijk die in bepaalde gevallen van conventionele overdrachten van ondernemingen al werd toegepast. Zo kregen de vertegenwoordigers van de betrokken werknemers tijdens de overdracht van een deel van de activiteiten van het bedrijf Siemens naar het bedrijf Contronect in 2023 de kans om de overnemer te ontmoeten. Patrick New, CNE-afgevaardigde bij Siemens: “De ontmoeting met de overnemer bood de mogelijkheid om kennis te nemen van zijn industriële strategie, de structuur van zijn bedrijf, zijn financiële draagkracht en vooral de manier waarop de overgedragen entiteit zou worden geïntegreerd. Op basis van een vooraf opgestelde lijst met loon- en arbeidsvoorwaarden uit de arbeidsovereenkomsten, sectorale cao’s, ondernemings-cao’s en andere extralegale voordelen (inclusief hospitalisatie- en ambulante zorgverzekeringen) hebben we de intenties en voorstellen van de overnemer vergeleken en gedocumenteerd (behoud van voordelen, wijzigingen in toekenningsvoorwaarden, afschaffing en eventuele compensatie). Deze ontmoeting heeft geleid tot de opstelling van een cao die de overdracht en de voortzetting van de wettelijke en extralegale voordelen regelt.” Dit betrof een overdracht tussen twee bedrijven binnen hetzelfde paritair comité. Bovendien had de overnemer de wettelijke verplichting om na de overdracht een ondernemingsraad en een Comité PB op te richten.
En in bedrijven zonder overlegorgaan?
De situatie is soms echter veel moeilijker, vooral wanneer de overdracht plaatsvindt naar een bedrijf zonder overlegorganen (en zonder verplichting om deze na de overdracht opnieuw op te richten), dat bovendien onder een ander paritair comité valt, met minder gunstige loon- en arbeidsvoorwaarden. In dat geval dient een voorafgaande ontmoeting helaas enkel om “de pil te vergulden” en de werknemers zand in de ogen te strooien.
-//-
“Hoewel de overdrager verplicht is om de overnemer uit te nodigen, is de overnemer niet verplicht om op deze uitnodiging in te gaan. Toch is het in zijn belang om dit wel te doen”
_
Evelyne Zabus, CNE-secretaris in de handel, getuigt: “Voor de overgang naar franchising van de Mestdagh-winkels hebben de vakbondsafgevaardigden en permanente medewerkers alle overnemers ontmoet. Die hebben stuk voor stuk met de hand op het hart beloofd dat ze de rechten van de werknemers zouden behouden, dat ze dicht bij hen stonden en naar hen zouden luisteren... We hebben hen duizend keer gevraagd om een document te ondertekenen waarin ze zich ertoe verbonden verworven rechten te respecteren. Ze stuurden ons wandelen... Vervolgens ontmoette elke overnemer vooraf alle werknemers van de overgenomen winkel. Ook daar deden ze zich voor als redders, met grootse investeringsplannen en mooie beloften. Maar nog voor het franchisingproces van alle winkels was afgerond, regende het al ontslagen. Voordelen die normaal door cao nr. 32bis gegarandeerd zouden moeten zijn, werden verminderd of afgeschaft (zoals de toeslag voor late uren en de gelijkstellingsregels voor de eindejaarspremie). Bepaalde ondenemingscao’s van de vorige werkgever werden opgezegd, de arbeidsomstandigheden verslechterden, werken op feestdagen en zondagen werd opgelegd, enzovoort. Kortom, de werknemers ontdekten al snel de ware aard van hun nieuwe werkgever.”
We hopen dat de formalisering van dergelijke ontmoetingen in de regelgeving zo vaak mogelijk zal leiden tot concrete engagementen van de nieuwe werkgever over het behoud van de arbeidsvoorwaarden en de werkgelegenheidsperspectieven. Het is dan ook van cruciaal belang dat de (vertegenwoordigers van de) werknemers ervoor zorgen dat deze verplichting wordt geactiveerd door erom te verzoeken.
De sociale gesprekspartners van de NAR hebben afgesproken om de resultaten van deze nieuwe verplichting twee jaar na de inwerkingtreding te evalueren.
-//-
“Bepaalde ondenemingscao’s van de vorige werkgever werden opgezegd. de werknemers ontdekten al snel de ware aard van hun nieuwe werkgever.”
Evelyne Zabus, CNE-secretaris
_
