DOSSIER VLAAMS ACV-CONGRES /
Wat werkt voor jou?
TEKST Sam Coomans, Jolien De Norre, Matthijs Driesen, Stijn Gryp, Amélie Janssens, Koen Repriels & Thomas Vael / ILLUSTRATIE Rutger Van Parys - Gevaert Graphics / 10 september 2025 / leestijd 14 minuten
Werknemers hebben recht op werkbare loopbanen. Dat is het uitgangspunt van het Vlaams ACV-congres, dat volgend jaar in mei plaatsvindt. Aan zo’n congres gaat een lang proces vooraf van consultaties. We geven je graag als aanzet mee waarom voor dit thema werd gekozen en waar het om draait.
De laatste keer dat we het op een Vlaams ACV-congres hadden over onze loopbanen, is al meer dan 10 jaar geleden. Onze arbeidsmarkt en dus onze loopbanen zijn ondertussen sterk veranderd. De klimaatuitdagingen worden steeds urgenter, digitalisering en artificiële intelligentie zetten het werklandschap op zijn kop, en de arbeidskrapte maakt de inzetbaarheid van mensen belangrijker dan ooit. Ondanks deze evoluties zien we dat het economisch en politiek discours zich beperken tot snelle activering en meer productiviteit. Terwijl de druk op werknemers toeneemt, dreigt men een haalbare en duurzame loopbaan uit het oog te verliezen.
Naar alle cijfers kijken
Bepaalde cijfers lijken erop te wijzen dat het er op de arbeidsmarkt prima aan toegaat: de werkzaamheidsgraad is nooit hoger geweest (73,8%), en de werkloosheidsgraad is historisch laag. Maar er zijn ook veel cijfers die op een ernstig probleem wijzen. Het aantal langdurig zieken bereikt ongeziene hoogtes. Tussen 2018 en 2023 kende ons land een stijging van 70% van het aantal mensen in invaliditeit als gevolg van burn-out. In het Vlaams Gewest hebben er eind 2023 meer dan 24.200 personen al langer dan een jaar een burn-out. Maar het aandeel werkbare jobs stagneert dan weer rond de 52% (werkbaarheidsmonitor 2023, SERV). Hierachter verschuilen zich belangrijke verschuivingen tussen de verschillende werkbaarheidsindicatoren. Sinds 2004 is er een grote verbetering in de leermogelijkheden die werknemers hebben op de werkvloer. Maar wat betreft werkstressklachten zien we een sterke achteruitgang. Meer dan 1 op 3 werknemers heeft geen acceptabel werkstressniveau. Bij de risicofactoren komt een hoge werkdruk als grootste uitdaging naar boven.
-//-
“Met dit congres willen we het recht op een werkbare loopbaan terug voorop stellen.”
_
Vanuit het beleid lijkt de aandacht voor werkbaar werk nochtans te vervagen. De Vlaamse overheid trekt zich steeds meer terug uit het loopbaanbeleid. De focus ligt op productiviteit, snelle activering, en volledige tewerkstelling, in steeds langere loopbanen. Maar men vergeet dat werkbaar werk niet alleen een doel, maar ook een randvoorwaarde is.
Nood aan duurzame visie op lange termijn
Hoog tijd dus om de focus terug te verleggen naar een duurzame en langetermijnvisie op werkbaar werk. Met dit congres willen we dan ook het recht op een werkbare loopbaan terug voorop stellen. We doen dit vanuit de centrale vraag ‘Wat werkt voor jou?’. Want jij bent het, samen met de vele andere werknemers, die het perspectief, de ambitie en draagkracht van werknemers het best kan inschatten.
We focussen ons daarbij op drie grote werven.
In werf 1 onderzoeken we de relatie tussen werkdruk en productiviteit.
In werf 2 kijken we naar het loopbaanperspectief: wat werkt om loopbanen voor iedereen te versterken?
In werf 3 kijken we naar de werk-privébalans. Leven we om te werken, of omgekeerd werken we om te leven?
Deze drie werven worden hieronder verder geduid.
Praktisch
Het congres vindt plaats op 28 en 29 mei 2026 in Sunparks Kempense Meren in Mol. Elk verbond en elke centrale is aanwezig met een delegatie.
In voorbereiding van het congres worden provinciale inputsessies georganiseerd. Informeer ernaar in je verbond.
Wil je meer lezen over het ACV-congres? Ga dan naar www.hetacv.be/vlaamscongres2026
