DE STELLING /
Een ziekenhuis moet enkel bereikbaar zijn met de auto
TEKST Fien Vandamme & Patrick Van Looveren / FOTO AZ Maria Middelares / 10 SEPTEMBER 2025 / LEESTIJD 5 MINUTEN
Zet bovenstaande stelling je aan tot lezen? We hebben je te stekken, bewust clickbait en controverse. Maar… de stelling is niet van de pot gerukt. Bij de inplanting van nieuwe ziekenhuizen wordt steeds vaker gekozen voor een locatie aan de rand van de stad in plaats van in het stadscentrum. Vanwaar die keuze? Wat met de mobiliteit van patiënten, bezoekers en personeelsleden?
Katty Lebeuf
Kinesiste en vakbondsafgevaardigde bij AZ Maria Middelares
“Duurzaamheid en bereikbaarheid combineren met zorg voor zowel patiënten als medewerkers.”
“AZ Maria Middelares – aan de buitenring van Gent – is enkele jaren geleden echt beginnen inzetten op een doordacht mobiliteitsbeleid. Dat was nodig, want het aantal medewerkers groeit jaar na jaar. We beschikken momenteel over 1200 parkeerplaatsen, dat aantal is echter niet toereikend, zeker niet in drukke periodes. Intussen werden in de ondernemingsraad een aantal initiatieven goedgekeurd die alternatieven voor de auto stimuleren.”
Collega’s kunnen maandelijks instappen in een aantrekkelijk fietsleaseprogramma, waarover we een cao afsloten. Tegelijk werd de fietsenstalling volledig vernieuwd: veel ruimer, badgetoegankelijk (dus veilig) en met oplaadpunten voor elektrische fietsen. Extra’s zoals de jaarlijkse bikewash tijdens de Week van de Mobiliteit maken het voor fietsende medewerkers nog aantrekkelijker. Daarnaast kan je parkeerrechten afstaan in ruil voor jaarlijks 200 euro aan ecocheques of een terugbetaling van een abonnement voor het openbaar vervoer. De meeste collega’s behouden echter hun parkeerrechten.”
“Er is een rechtstreekse tramverbinding richting Gent-Sint-Pieters, een bushalte én een fietsostrade in de buurt. Omdat de afstand van de tramhalte tot de ingang groot is, rijdt elke acht minuten een pendelbus voor zowel medewerkers als patiënten. Dat helpt, maar blijft natuurlijk een extra schakel in de verplaatsing. Onze organisatie probeert zo goed mogelijk bereikbaar te zijn én tegelijk een aantrekkelijke werkgever. Het tekort aan parkeerplaatsen wordt aangepakt naar de toekomst toe en wordt nauw opgevolgd in het sociaal overleg. Want als patiënten te veel hinder ondervinden door parkeerproblemen, kiezen ze misschien voor een ander ziekenhuis. En hetzelfde geldt voor werknemers die mobiliteit een doorslaggevend argument vinden. Het blijft dus een delicate evenwichtsoefening: duurzaamheid en bereikbaarheid combineren met zorg voor zowel patiënten als medewerkers.”
Robrecht Vanderbeeken
Vakbondsverantwoordelijke non-profit ACV Puls
“Een centrale ligging kan ook een nadeel zijn.”
“Vroeger stonden ziekenhuizen bijna altijd in het centrum. Dat leek toen logisch: dicht bij de mensen, goed bereikbaar voor iedereen. Vandaag evolueert dat anders. In een stad als Gent bijvoorbeeld zien we hoe een centrale ligging ook een nadeel kan zijn. Files, verkeersdrukte en de moeilijke bereikbaarheid voor leveranciers maken het er niet makkelijker op. Leveringen gebeuren daardoor soms ’s nachts, wat opnieuw voor overlast zorgt. En dan heb je ook nog de sirenes. Vandaar dat steeds meer ziekenhuizen de stap zetten naar de stadsrand of zelfs daarbuiten.”
AZ Maria Middelares – waar Katty werkt – is daar een voorbeeld van. De ligging langs de R4 rond Gent en vlak bij de autosnelwegen maakt het voor veel mensen met de auto erg vlot bereikbaar. Goed als je een auto hebt en in een randgemeente woont. Om de mobiliteit te faciliteren voor patiënten en bezoekers uit de stad, of voor wie zich geen auto kan permitteren probeerde het ziekenhuis samen met De Lijn een halte vlakbij de inkom te krijgen, mét draailus. Dat is er helaas nooit van gekomen. Van aan de tramhalte rijdt wel een pendelbusje met chauffeur naar de ingang van het ziekenhuis, maar het blijft een extra stop. Ook andere ziekenhuizen worstelen met hun bereikbaarheid. In het UZ Gent loopt een tramlijn tot aan de ingang, maar die wordt onderbenut. Mensen kennen de verbinding niet goed of kiezen liever voor de fiets (als dat een mogelijkheid is natuurlijk). Wie voor een behandeling komt, neemt soms liever geen openbaar vervoer. Sommige patiënten laten zich brengen omdat parkeren op de site moeilijk verloopt.”
“Ondanks dat alles doet de directie, via overleg met de vakbonden, veel inspanningen voor de mobiliteit van medewerkers. De zoektocht naar een evenwicht blijft dus een uitdaging: hoe maak je een ziekenhuis tegelijk vlot bereikbaar, duurzaam én toegankelijk voor iedereen? Mobiliteit in de zorg gaat tenslotte niet enkel over aangepaste infrastructuur, maar ook over gelijke kansen op toegang tot gezondheidszorg. En hoe zorg je er vervolgens voor dat dit ook verzoenbaar is met de leefbaarheid van de omwonenden?”
En jij
Vind jij dat ziekenhuizen best in het stadscentrum liggen of in de stadsrand of daarbuiten?
Laat het ons weten op vakbeweging@acv-csc.be
