ONDERNEMING /
Verenig vaste en tijdelijke werknemers
TEKST Eva Van Laere / FOTO Zamrznuti tonovi / 9 SEPTEMBER 2026 / LEESTIJD 4 MINUTEN
De arbeidsmarkt wordt steeds meer versnipperd. Contracten en statuten worden talrijker en onzekerder: werknemers met een contract van onbepaalde duur maken plaats voor werknemers met een contract van bepaalde duur, uitzendkrachten, jobstudenten, flexi-jobbers, werknemers van onderaannemers, freelancers … Die wildgroei is niet neutraal. Werkgevers gebruiken verschillende statuten soms bewust om werknemers tegen elkaar uit te spelen. Om vaste werknemers onder druk te zetten. Om stap voor stap nieuwe, minder gunstige praktijken in te voeren, zoals late werkuren, andere werkritmes of zondagwerk. En ook om bij een staking de greep van werknemers op de werking van de onderneming te verzwakken. Daar mogen we niet in meegaan. Werkgevers verdelen, wij verenigen.
Als vakbondsafgevaardigde betekent dat in de eerste plaats: er zijn voor álle werknemers, ongeacht hun statuut. Stap op hen af, luister naar hun ervaringen en bekommernissen en neem hun vragen en eisen mee in de syndicale werking. Vaste werknemers tegenover tijdelijke werknemers plaatsen? Daar doen we niet aan mee. Integendeel: we informeren iedereen over zijn of haar rechten en waken erover dat de arbeidsvoorwaarden niet worden uitgehold door steeds meer precariteit. Want onze kracht zit in het organiseren van werknemers. Niet op basis van hun contract, maar als één geheel. Een werknemer is een werknemer.
Eerst weten wie in je onderneming aan de slag is
Om werknemers te kunnen verenigen, moet je natuurlijk eerst weten wie er in de onderneming werkt. Een essentiële eerste stap is dan ook om dat in kaart te brengen. Zo ga je niet ‘in het wilde weg’ werken. Wie werkt er in de onderneming? Waar zijn ze aan de slag? Welke functies oefenen ze uit? Hoelang werken ze hier al? Welke werknemers hebben een vast contract en wie werkt tijdelijk of via een andere constructie? Door die informatie in kaart te brengen, krijgen we een duidelijk beeld van de arbeids-
organisatie. Tegelijk vormt ze een belangrijke basis voor gesprekken en onderhandelingen met de werkgever.
Maar zo’n oefening doet nog iets anders: ze helpt ons om werknemers te bereiken die vaak onder de radar blijven. Denk aan uitzendkrachten, werknemers van onderaannemers en andere werknemers met een precair statuut.
Net zij hebben vaak het meest nood aan syndicale ondersteuning om hun rechten en veiligheid te doen respecteren. Tegelijk staan ze vaak het verst van de vakbond. Uit angst, omdat ze hun rechten niet kennen of omdat ze denken dat syndicale vertegenwoordiging niet voor hen bedoeld is.
Maak het verschil
Dat is precies waar wij het verschil kunnen maken. Door naar hen toe te stappen, tonen we wat de vakbond voor hen kan betekenen. We informeren hen over hun rechten, bouwen een vertrouwensband op en betrekken hen stap voor stap bij de syndicale werking.
In sommige ondernemingen vormen tijdelijke werknemers ondertussen een aanzienlijk deel van de vakbondsleden. En ook als mensen na verloop van tijd vertrekken, gaat de syndicale dynamiek verder. Wie blijft, kan nieuwe collega’s aanspreken en wie vertrekt, neemt die ervaring mee naar een volgende werkplek.
Gebruik je syndicale slagkracht
Maak daarbij zeker gebruik van de syndicale expertise rond uitzendarbeid. Die kennis komt niet alleen van pas bij klassieke uitzendkrachten. Ze is ook relevant voor flexi-jobbers die via een uitzendcontract werken. En dat zijn er veel: ongeveer één op drie flexi-jobbers werkt via een uitzendcontract. Gebruik die expertise dus niet alleen om informatie te verzamelen. Gebruik ze ook om verandering af te dwingen. Vraag welke werknemers onder welk statuut werken, waarom voor een bepaald contract wordt gekozen en hoe tijdelijke tewerkstelling kan worden omgezet in meer zekerheid en
rechten.
-//-
Door naar hen toe te stappen, tonen we wat de vakbond voor hen kan betekenen. We informeren hen over hun rechten, bouwen een vertrouwensband op.
_
Samen staan we sterker
Het organiseren van alle werknemers, ongeacht hun statuut, is geen detail. Het is essentieel om de rechten van alle werknemers te verdedigen én zo mee onze syndicale slagkracht te behouden.
Interim United, United Freelancers, Jong ACV en Jeunes CSC, de gespecialiseerde diensten van het ACV, staan jullie daarin bij. Met expertise, praktische instrumenten en concrete ondersteuning. Maak gebruik van de dienstverlening die zij aanbieden. Samen zorgen we ervoor dat iedereen meetelt.
INTERIM UNITED
Stuur je vraag over interim naar: interimunited@acv-csc.be
UNITED FREELANCERS
Stuur je vraag over freelance werk naar: unitedfreelancers@acv-csc.be
JONG ACV
Als je Nederlandstalig bent, stuur je vraag over jongeren en werk naar: jongACV@acv-csc.be
JEUNES CSC
Als je Franstalig bent, stuur je vraag over jongeren en werk naar: info@jeunescsc.be
Hefbomen om informatie en inspraak af te dwingen
Er zijn heel wat hefbomen om informatie en inspraak af te dwingen:
• Voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging (VA): afhankelijk van het motief voor de tewerkstelling van uitzendkrachten, zowel reguliere uitzendkrachten als jobstudenten en flexi-jobbers.
• Sociale balans: informatie over onder meer het aantal werknemers, de gemiddelde tewerkstelling en de kosten, één keer per jaar.
• Economische en financiële informatie: onder meer de verhouding tussen vaste en tijdelijke werknemers, één keer per jaar en uiterlijk drie maanden na het afsluiten van de rekeningen.
• Uitzendkrachten per motief (Cao nr. 108): informatie over het aantal uitzendkrachten en hun prestaties, twee keer per jaar: voor de periodes 1 januari–30 juni en 1 juli–31 december.
• Structuur en evolutie van de werkgelegenheid (Cao nr. 9): één keer per jaar.
• Informatie over opeenvolgende dagcontracten voor uitzendarbeid (Cao nr. 108/3): het aantal en de becijferde motivatie, één keer per semester.
• Welzijn en veiligheid van uitzendkrachten: opvolging via het Comité PB.
